“Em ru gì lời ru cho biển khơi, biển khơi biết bao giờ ngừng lại”
“Ai đứng như bóng dừa tóc dài bay trong gió, có phải người còn đó là con gái của Bến Tre”. Người con gái xứ dừa thơ mộng/ nơi miệt vườn cây trái xum xuê/ mỗi chiều về tôm cá đầy ghe/. Mặc dù đã trải qua “ 55 cái xuân xanh… những mộng mơ của thời sinh viên cùng những trầm mặc của cuộc đời dạy học, theo dòng thời gian cô giáo trẻ ngày nào giờ tóc đã hoa râm, má hồng đào giờ điểm thêm nhiều ngoặc đơn dấu kép, mắt bồ câu hằn sâu dấu chân chim”; thời gian những trăn trở của cuộc mưu sinh nhưng vẫn còn giữ lại vẹn nguyên cốt cách, hình dáng, nụ cười, giọng nói ; giúp ta vẫn hình dung về một Mộng Thu của thời tuổi trẻ: nhan sắc mặn mòi, bình thường giản dị, có lý mà đượm tình.. tố chất thông minh, mang đậm chất Nam bộ . Bén duyên với nghề dạy học bởi khát khao nhiệt tình hiến cống hiến, của một trái tim thương đàn em khát chữ chốn quê nghèo. Trong bài viết cho nội san kỷ niệm 10 năm THPT Đoàn Kết (2008) Mộng Thu đã tâm sự “ Năm tháng dần trôi, tuổi thanh xuân cùng những cống hiến bằng niềm tin nhiệt huyết của một thời tuổi trẻ. Ta yêu nghề, ta thương học trò với cái tinh nghịch nhất quỉ nhì ma, cùng những dận hờn vu vơ của tuổi mới lớn… Khát khao cháy bỏng/ ước mơ cuộn trào/vùng đất mới đang ươm mầm vẫy gọi/dục ta đi vì sự nghiệp trồng người/”. Một chút lãng mạn, một chút phóng đãng một niềm khát vọng không tính toán thiệt hơn được mất đã giúp Mộng Thu “Từ một cô sinh viên còn trinh nguyên tà áo trắng, mái tóc thề xỏa chấm bờ vai” trở thành cô giáo dạy Sinh. Rời giảng đường Đại học cô giáo trẻ Trở về với Bình Đại “ nơi quê nghèo chát mặt vị phèn chua/ thương học trò đôi chân trần trên cát/ áo thâm kim, nặng mùi muối mặn/ đã gắn cô với lũ học trò ngoan”. Những năm tháng dạy học ở Bình Đại chắc chắn để lại nhiều kỷ niệm nhiều dấu ấn về sự say mê nhiệt tình năng nổ của cô giáo trẻ, có cả kỷ niệm về đồng nghiệp về trường, lớp, học sinh về tình đất, tình người, tình yêu và cuộc sống gia đình .
Rời Bình Đại Thu lên vùng sơn cước, heo hút quê nghèo, thăm thẳm chốn Phương Lâm. Chúng tôi đón cô Thu vào một sáng mùa thu với niềm vui như vừa có thêm “ báu vật” giữa một tập thể toàn là những người độc thân của cái “ Thủa ban đầu lưu luyến ấy ngàn năm hồ dễ mấy ai quên . Sự có mặt của MộngThu nhen lên trong anh em chúng tôi hồi đó – một điều gì tuy chưa định hình cụ thể nhưng thấy cứ lâng một niềm vui, niềm vui của sự hài hoà của sự thông cảm sẽ chia của cái thời khắc gian khổ đến vậy nhưng nghĩa tình đến vậy. Trong bài viết cho nội san 10 năm THPT Đoàn Kết Ký ức những ngày đầu về với cấp 2,3 Phương Lâm vẫn còn vẹn nguyên trong cô giáo Mộng Thu như mới ngày nào.
“ Nhìn ngôi trường vách đất mái lá tranh, ta thấy nao lòng thương học trò đến trường gian khó, cực khổ nhọc nhằn tích góp chữ cho tương lai. Khu tập thể dăm ba thầy cô giáo, nghèo đồng lương nhưng giàu có nghĩa tình”. Rời Phương Lâm, Thu về Đoàn Kết. Nơi nào ở đâu trong sâu thẳm trong nhìn nhận đánh giá của đồng nghiệp phụ huynh và học sinh cô giáo Phan Thị Mộng Thu vẫn là một cô giáo dạy Sinh cừ khôi, có nhiều đóng góp cho công tác BDHS giỏi, Hội thi GVDG cấp tỉnh, nhiệt tình năng động trong hoạt động phong trào. Một tổ trưởng có tác phong làm việc nghiêm túc khoa học, một người bạn, người chị rất đổi chân thành nhưng cũng hết sức bộc trực thẳng thắn trong giảng dạy trong cuộc sống, nhất là trong việc góp ý xây dựng, dẫn dắt chỉ bảo cho thế hệ đi sau… Điều đáng trân trọng ở Mộng Thu là cái nhìn, là tấm lòng cùng một chữ “tâm” rất mực dấu yêu, thuỷ chung với nghề mà mình đã chọn. “Thiện căn ở tại lòng ta, chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”. Dẫu biết với mẫu người như Thu nếu dấn thân vào thương trường chắc chắn sẽ thành đạt, vẫn tin với cốt cách này nếu ở vị trí cao hơn Thu sẽ có nhiều quyết sách quan trọng cho ngành và nhiều hơn thế nữa. Nhưng trong nhiều cái sở trường và lợi thế đó cô giáo Phan Thị Mộng Thu vẫn một mực thuỷ chung và chuyên tâm với nghề dạy học. Như Thu đã từng tâm sự “ Giữa buổi kinh tế thị trường không ít lần là ta chùn bước, muốn bỏ nghề. Nhưng rồi những tiếng “chào cô” “cô ơi” tiếng gọi thân thương ấy là sợi dây vô hình níu chân ta làm nghề lái đò đưa khách sang sông”. Cũng như nhiều nhà giáo cùng thời - Phan Thị Mộng Thu là một định nghĩa đầy đủ về Nhà Giáo - Một Cô Giáo viết Hoa đã đi qua một giai đoạn có thể nói là khó khăn nhất của nghề dạy học mà vẫn vẹn nguyên cốt cách tấm lòng bản chất mô phạm, đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh trồng người, gieo chữ ở những vùng quê nghèo từ Miền Tây phóng túng nghĩa tình đến Miền Đông gian lao mà anh dũng . Trong suốt cuộc hành trình đó không chỉ bằng năng lực trí tuệ tâm huyết nhiệt tình trách nhiệm của mình với nghề mà cô giáo Phan Thị Mộng Thu còn luôn thể hiện một nhãn quan hết sức nhân văn, nhưng cũng rất chuẩn mực về cuộc đời dạy học. Trong bài viết Tổ Sinh ký sự Nội san kỷ niệm 5 năm THPT Đoàn Kết (2004) Thu đã bộc bạch: “ Tôi và các bạn những người đi chăm hoa với đôi bàn tay kiên trì gieo hạt , dẫu vẫn còn có quả chua, quả héo, vẫn tin rằng giống tốt để mùa sau…”. Lời bộc bạch thay lời tâm sự lời nhắc nhở cảnh tỉnh “Vẫn biết giữa buổi giao thời trong vòng xoáy của kinh tế thị trường và lối sống thực dụng phần nào làm giảm uy tín của người thầy, mong rằng ai đó đang phân vân giữa 2 dòng rẽ và có ai đã từng hơn một lần từng xem học trò là nguồn tài nguyên khai thác không bao giờ cạn kiệt. Xin hãy sống đúng với vị trí của người thầy, hãy sống trọn niềm tin với nghề mình đã chọn.. hãy tự tin, lạc quan, cứ trải lòng ta với mọi người, yêu người, yêu nghề, yêu học trò, ta sẽ thấy mình có tất cả và được tất cả trong 2 tiếng trùi mến Thầy ơi ”. Chân lý thật đơn giản, nhưng mấy ai hiểu được cái giản đơn đó. Vẫn biết cạnh một cây cổ thụ còn có nhiều cây non mới lớn khoảng trống mà các bậc cao niên để lại cho Đoàn Kết cho tổ Sinh khá lớn không phải ngày một ngày đôi có thể lấp đầy. Thu vẫn có niềm tin vào lớp trẻ “ Đã đến lúc chúng tôi dừng chân, nhường bước cho những búp măng căng đầy nhựa sống, mang khao khát cống hiến khẳng định bản thân ( bài viết cho nội san 15 năm THPT Đoàn Kết) . Năm mươi lăm tuổi, gần 35 năm cống hiến cho sự nghiệp trồng người. Kiểm nghiệm lại con đường mình đã đi qua “ Tri ân giữa đời thường vẫn chỉ là bút nghiên phấn trắng đã giúp ta thêm sức bật và nghị lực để vuợt qua khó khăn tiếp tục cống hiến. Kiểm định lại bản thân ta tự hào rằng tuổi xuân của mình đã không sống hoài sống phí ta đã làm tròn trách nhiệm, không phụ lòng tin, sự gửi gắm của phụ huynh, ta đã thương yêu trò với tấm lòng cuỉa người làm nghề rèn chữ dạy người ”( bước chân đi qua- ngoảnh đầu nhìn lại Nội san 15 năm Đoàn Kết - Phan Thị Mộng Thu). Dẫu biết đã hoàn thành nhiệm vụ trồng người một cách xuất sắc “ Rời bục giảng về hưu không còn phải đau đáu bận rộn với những trang giáo án, những bài kiểm tra những đợt thanh tra, hội giảng” Thu và những người như Thu đã rẽ sang con đường khác với niềm vui và sự thanh thản của những con người đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh cao cả. Nhưng vẫn còn những nổi lo toan: Thu Nhi đã có chồng con gánh nặng lên dồn lên đôi vai bà ngoại , quả không sai khi dân gian bảo “ cháu bà Nội nhưng tội bà ngoại”. Tường vi đã trưởng thành bằng nghị lực của mình và tình thương đong đầy mồ hôi nước mắt của sự kiên nhẫn và tình thương vô bờ của bố mẹ . Nhưng với bố mẹ Huy vẫn còn nhỏ rất cần sự chở che bởi “Con dù lớn vẫn là con của mẹ/ đi hết đời lòng mẹ vẫn chở che”. Để tri ân với bậc sinh thành, để sẽ chia với đàn em thiếu thốn nơi Huy đã được dạy dỗ được dành sự giúp đỡ sẽ chia trong những năm học ở THPT Đoàn Kết,cho nên khi đã trưởng thành có nghề nghiệp “Tháng lương đầu Huy gửi lại trường yêu, những tháng sau dành riêng ba mẹ“. Với Huy là vậy với cô Mộng Thu thì lắng đọng hơn “Bước chân đi qua, chẳng ngại ngần, ngoảnh đầu nhìn lại chút bâng khuâng”. Chẳng ngại ngần bởi mình đã tròn nhiệm vụ, chút bâng khuâng khi phải dã từ nghề mà mình yêu, những con người mà mình mến. Những ngày gần phải nói lời chia tay với sự nghiệp trồng người, thoáng nổi buồn sâu trong tâm khảm nhưng cô giáoThu vẫn âm thầm nhiệt tình như dồn hết tâm lực trí lực cho những tiết dạy trong mùa ôn tập với tâm trạng xốn xang quyến luyến. Những bịch sinh tố cô Thu tự tay làm để chiêu đãi đồng nghiệp, những món quà nhỏ lưu niệm nhà trường, quỹ học bổng của Mẹ và con, những phần quà cho học sinh nghèo… ngọt ngào dư vị dư vị của hoa trái, dư vị của tình người, của khát vọng nhân văn của cả lời nhắn gửi và sự kỳ vọng . Là giáo viên dạy Sinh nhưng trong nội san 5 năm 10 năm 15 năm cô Thu đều có các bài viết. Trong bài viết cho nội san 15 năm THPT Đoàn Kết Mộng Thu vẫn thể hiện một cái nhìn hết sức lạc quan “ Nghỉ hưu chưa phải là già, trái tim nhiệt huyết mãi là tuổi xuân”. Tuổi xuân và trái tim nhiệt huyết của giai đoạn nghỉ hưu ở Cô Thu vẫn hướng về, vẫn khao khát, luôn đồng hành với điều thiện điều tốt đẹp nhất nhân ái nhất dành cho trọn cuộc đời này.
Cảm ơn cô giáo Phan Thị Mộng Thu, tri ân tất cả những gì Mộng Thu đã nghĩ đã nói đã làm và sẽ làm. Tập thể Sư Phạm Phụ huynh và học sinh cấp 2,3 Phương Lâm, Đoàn Kết vẫn còn giữ lại vẹn nguyên, tình cảm cùng những kỷ niệm của một cô giáo - một cô giáo chính gốc Miền Tây phóng túng nghĩa tình. Đồng nghiệp, phụ huynh và học sinh tin rằng hạnh phúc vẫn luôn giang rộng đôi tay để chào đón cô giáo Phan Thị Mộng Thu người đã kiên nhẫn miệt mài gieo hạt với niềm tin sâu sắc có một mùa trái ngọt bội thu. Viết bài chia tay Cô Thu khi năm mới đã cận kề, tôi mượn những lời trong các bài viết cho nội san THPT Đoàn Kết của cô Thu 5 năm, 10 năm và 15 năm để cảm nhận để sẽ chia, tôi cũng mượn lời hai bài hát. Bài “ Dáng đứng Bến Tre” gợi nhớ cội nguồn. Bài “ Thơ tình cuối mùa thu” gợi sư liên tưởng về thời gian đẹp nhất, lãng mãn nhất trong năm.
Xin gửi lại nơi đây chút chân tình, tấm lòng nhân văn, niềm tin về cái bình yên cái vĩnh hằng trong cõi nhân sinh… “Em ru gì lời ru cho biển khơi, biển khơi biết bao giờ ngừng lại. Em ru gì, lời ru bao tiếc nuối tiếc; em ru gì, lời ru cho ngày mai, thời gian có bao giờ trở lại, thôi đừng hát ru, thôi đừng ray rứt, lá trút rơi nhiều đâu phải bởi mùa thu” ( Đâu phải bởi mùa thu của Giáng Vân). “ Tình ta như hàng cây đã yên mùa bão gió, Tình ta như dòng sông đã yên ngày thác lũ, Thời gian như nguồn gió, mùa đi cùng tháng năm,Tuổi theo mùa đi mãi, chỉ còn anh và em, chỉ còn anh và em cùng tình yêu ở lại ” ( Thơ tình cuối mùa thu của Xuân Quỳnh)
Tân Phú, 31/12/2015
(Viết nhân kỷ niệm ngày cô Phan Thị Mộng thu về hưu)
Nguyễn Văn Hiển
