§ I. THÀNH LẬP DANH TỪ: (FORMATION OF NOUNS)
A Danh từ đơn (single nouns)
1. tiếp đầu ngữ + danh ừ (Prefix + N)
after + N : afternoon, afterthought (ý ngĩ muộn mằn) afterimage (dư ảnh)
dis + N : disregard, displeasure, dishonest (bất lương)
fore + N : forefinger, foreman (đốc công), forehead (trán)
in + N : inaction, independence, injustic (bất công) .
mis + N : misfortune (bất hạnh), misbehavior(hạnh kiểm xấu) over + N : overtime, overcoat, overman (đốc công)
pre + N : preface, precaution, prepayment (trả tiền thuốc)
re + N : recovery, reconstruction, rearmment (tái vũ trang) un + N : uncease, untruth, unbelief (không tín ngưỡng) under + N : underskirt, undergrowth, underwood(tầng cây thấp)
2. danh từ +tiếp vị ngữ (N + suffix)
N + dom : kingdom, duckedom ( lãnh địa công tước), princedom (lãnh địa hoàng thân),
N+ full : mouthful, handful, pocketful (một túi đầy)
N+hood: childhood, brotherhood, neighborhood (hàng xóm)
N + ian : musician, physician, librarian (thủ thư)
N+ ism : patriotism, heroism, humanism ( chủ nghĩa nhân đạo)
N + ist : violinist, pianist, guitarist
N + ship: leadership, relationship, friendship (tình hữu nghị)
3. Động từ+ tiếp vị ngữ (v + suffix)
V + ar : liar (kẻ nói dối), beggar,burglar (trộm đào gạch)
V + er : reader, singer, dancer
V + ing : working, living, writing
V + ion: action, invention, construction (xây dựng)
V + ment : enjoyment, agreement, management (quản trị)
V + or : refregerator, operator, sailor
4. tính từ+ tiếp vị ngữ (adj + suffix)
adj. + dom: wisdom, freedom, boredoom (sự buồn chán)
adj. + ism. : realism (chủ nghĩa hiện thực), capitalism (chủ nghĩa tư bản)
adj. + ness: sadness, darkness, kindness (sự tử tế)
adj. + ty : loyalty (lòng trung thành), safety, variety (đa dạng)
adj. + ity : reality, rapidity, facility (điều thuận lợi)
B. Danh từ kép -(compound nouns)
N + N : alarm clock, postcard, newspaper
V-ing + N : dining room, living room, swimming pool
adj. + N : grandfather, blackboard, highland
V + N : pickpocket, cutthroat, cutpurse, dare devil (kẻ liều lĩnh)
V + adv. : breakdown, farewell, tryout (thử nghiệm)
adv. +V : income, outlook, upstart (kẻ mới phất)
possessive case + N : spokesman, kinsman, sportsman
N + prep. + N : brother-in-law, man-at-arms (kị sĩ), man of-war (tàu chiến)
§ II. THANH LẬP TÍNH TỪ
(FORMATION OF ADJECTIVES)
A Tinh từ đơn (single adjective)
1. Danh từ + tiếp vị ngữ "(N + suffix)
N + y : airy, foggy, grassy, leafy (nhiếu lá)
N + full: fearful, hopeful, painful, careful (cẩn thận)
N + less: fearless, hopeless, painless, careless (bất cẩn)
N + ous : mountainous, dangerous, studious, courageous
N + al(ial) : accidental, formal, colonial, industrial
N + ant (ent) : distant, vacant, confident, frequent
N + ic : artistic, democratic, patriotic
N + ly : friendly, childly, manly, daily, weekly
N + like: childlike, ladylike, manlike, warlike (hiếu chiến)
N + ar : circular, popular, familiar
N +ary(ory): honorary, necessary, congratulatory, satisfactory
N + ate: fortunate, proportionate (có tỉ lệ) , appropriate
N -+ en : golden, silken, wooden, earthen
N + an (ian): American, African, Canadian, Italian
N + some: troublesome, bothersome, quarrelsome
N + ese : Vietnamese, Chinese, Japanese
N + ed : threesided, long-legged, open-minded, dark-eyed
2. tính từ + tiếp vị ngữ (adj + suffix)
adj. + al : periodical, historical, celestial
adj. + ly : sickly, poorly, deadly
adj. + ish: whitish, greenish, reddish, bluish
adj. + fold: twofold, threefold, manyfold (manifold)
adj. + some: wholesome, wearisome, gladsome
3. tính từ được thành lập từ động từ (adjectives formed from verbs)
V + able: drinkable, eatable, breakable, agreeable
V + ible : permissible, defensible, sensible
V + ive : active, talkative, attentive
V + ing : amusing, interesting, pleasing, surprising
V + ed : astonished, confused, a;mazed, worried
B. tính từ kép (compound adjectives)
N + V.ing: house keeping, heart breaking
N + past participle: home made, leaf strewn
N + N.ed: dog-eared, lion-hearted
adj. + adj.: dark blue, light green
adj. + past participle: soft spoken, long lived
adj. + V.ing: sweet smelling, ill smelling, ill dressing
adj. + N.ed: white headed, four footed
adv. + V.ing: hard working, ever blooming
adv. + past participle: well advised, well-done
hỗn hợp (miscellaneous): well-to-do (khá giỏi), lip to lip, hard of hearing, up to date, heart to heart
§ III. THÀNH LẬP ĐỘNG TỪ (FORMATION OF VEBS)
1. động từ hình thành từ danh từ:
Be + N : behead (chặt đầu), befriend (đối xử tốt ), befoul (làm nhơ nhuốc), belabour (đánh nhừ tử)
Em + N : embattle (dàn trận), emblason (tán dương), embed (gắn vào), embody (llà hiện thân của)
En + N : endanger (gây nguy hiểm enforce (làm có hiệu lực), enframe (đóng khung)
Out + N: outflank (đánh bọc sườn), outface (nhìn chằm chằm), outdistance (vượt xa)
N + en : heighten, lenghen
N + ize : criticize, pasteurize (tiệt trùng), standardize
2. động từ hình thành từ tính từ
RE + adj. - : refine (tinh chế), renew (làm mới lại)
adj. + en : brighten, widen, shorten, ripen
adj. + ize : industrialize, familiarize, modernize
3. động từ hình thành từ động từ khác
be + V : beget (sinh ra); bespeak (đặt trước), besprinkle (rải, rắc)
dis + V : dislike, disagree, disorganize (phá hoại)
for + V : forbear (kiêng nhịn), forbid (cấm), forget.
fore + V: forecast (dự báo), foretell, forsee (thấy trước) .
. .
mis + V: misadvise; misapply (áp dụng sai), miscall
out + V : outbid (bỏ thầu cao ), outdo (làm hơn), outfight (tthắng) over + V: overdo, overhear (nghe lén), oversleep
re + V : recollect (nhớ lại), recall, reconstruct (tái thei61t)
un + V : undress (thay quần áo), undoubt (không nghi ngờ),undeceive.
